Bever

bever, Mark Zekhuis

Herkenning

De bever is het grootste knaagdier van Europa. De bever kan een imposante kop-romp lengte van ruim een meter bereiken en incl staart kan de totaal lengte wel 1.30 meter bedragen. De bever maakt op veel mensen dan ook een onvergetelijke indruk. De bever kan een gewicht van 20-30 kg bereiken.. Hij heeft een brede kop met stompe snuit en een horizontaal afgeplatte en geschubde staart. Bij een zwemmende bever is meestal alleen de kop zichtbaar. Zijn dikke, waterdichte vacht is bruin. De bever heeft kleine voorpoten waarmee hij graaft en takken vasthoudt. De achterpoten met zwemvliezen zijn een stuk groter. De platte staart dient als roer en voortstuwing bij het zwemmen en wordt gebruikt als alarm door ermee op het water te slaan.

Leefwijze

De bever leeft in natuurgebieden langs rivieren, beken en ander open water. Bevers voelen zich ergens thuis als er naast tenminste 50 cm waterdiepte, voldoende wilgen en populieren voorkomen om aan te knagen. Dit hout vormt belangrijk voedsel naast wortelstokken, water- en oeverplanten. Ze leven meestal in zelfgemaakte takkenburchten waarvan de ingang doorgaans onder water ligt.

Een beverfamilie bestaat uit ongeveer 6 tot 8 bevers. Gemiddeld worden er elk jaar twee tot drie jongen geboren, die nog twee jaar op de ouderlijke burcht blijven.Bevers bouwen dammen om het waterniveau te reguleren. Deze zijn in Overijssel echter nog niet echt gezien. Dergelijke dammen hebben waarschijnlijk vanwege het watersysteem langs de IJssel geen functie.. Wanneer de rivieren buiten hun oevers treden, komen de burchten zelfs volledig onder water te liggen. In de buurt van Zwolle hebben bevers een enorme takkenberg gebouwd om naartoe te vluchten bij een overstroming. Ook bij Olst is in een oude wilg een hoogwatervluchtplaats gevonden.

Verspreidingsgebied

In Europa komen op verschillende plaatsen bevers voor. In het oosten van Duitsland en Polen en in het zuiden van Noorwegen zitten nog oorspronkelijke populaties.

De bever is tijdelijk uitgestorven geweest in Nederland. Hij werd intensief bejaagd voor zijn gewilde pels, vlees en een markant geurende, medicinale substantie (het castoreum of bevergeil). Ook heeft biotoopvernietiging bijgedragen aan het uitsterven van de bever in Nederland door kanalisatie van beken en rivieren. De laatste wilde bever van Nederland werd in 1826 gedood in de buurt van Zalk in Overijssel.

Vanaf 1988 zijn er weer bevers in Nederland uitgezet. Eerst in de Biesbosch, later ook in de Gelderse poort, Limburg en Flevoland. In 2008 en 2009 zijn bevers uitgezet in het Drentse Hunzedal. Vanuit deze uitzetgebieden verspreidt de bever zich nu over Nederland.

Verspreiding in Overijssel t/m 1988

De bever kwam ooit verspreid voor in Overijssel, zoals blijkt uit verschillende namen: we kennen de Bevert bij landgoed Eerde, de Beverdamsweg bij de Wierdense Aa en de Beverborg langs de Dinkel. In december 1983 zijn langs de Hegebeek bij Buurse knaagsporen van een bever aangetroffen. Deze bever, een volwassen mannetje, is op 18 april 1984 geëindigd als verkeersslachtoffer. Aangenomen word dat dit een ontsnapte bever uit één van de dierparken uit het Duitse grensgebied is geweest.

Verspreiding in Overijssel van 1989 t/m 1998

Eind 1996 is een melding gemaakt van een bever in de Wieden en het Vollenhover meer. Deze waarneming is echter niet 100% volledig bevestigd. Meer meldingen zijn er daarna niet meer geweest.

Verspreiding in Overijssel van 1999 t/m 2010

Sinds 2005 wordt de bever weer gesignaleerd in het IJsseldal nabij het Gelderse Hattem.

In 2007 heeft de bever zich spontaan gevestigd in een natuurgebied bij Deventer. Op dit moment zijn er tussen Kampen en Deventer drie vestigingslocaties en meerdere burchten.

Potentieel leefgebied

Potentiële leefgebieden zijn stroomdalen van rivieren zoals de Vecht, de Regge en mogelijk de Dinkel. Via beken en kanalen kunnen bevers verder Overijssel in trekken naar waterrijke gebieden zoals de Wieden en de Weerribben. Ontwikkeling van natte natuur en het natuurvriendelijk inrichten van rivieren en beken hebben hierop een positieve invloed.

De verwachting is dat er een gestage groei zal plaatsvinden door intrekkende bevers van elders en door middel van voortplanting.

Robert Pater


Terug naar planten en dieren in overijssel
Jonge bevers in Zwolle
bever
Voor het eerst in 180 jaar jonge bevers in Zwolle